Reklama

Naukowcy z Wrocławia: Korony drzew chronią przed zmianami klimatycznymi

Korony drzew chronią roślinność znajdującą się w niższych partiach lasu przed postępującymi zmianami klimatycznymi, tworząc nad nimi parasol ochronny, ale działalność człowieka poprzez nieprawidłowe gospodarowanie lasami niszczy tę barierę. Zmiany są nieodwracalne.

Internet drzew

W popularnonaukowej książce "Sekretne życie drzew" Peter Wohlleben pisze, że drzewa komunikują się ze sobą, współpracują, a nawet opiekują potomstwem. To oczywiście pewne metafory, które pozwalają nam lepiej zrozumieć, jak funkcjonują duże skupiska drzew. Chodzi o Wood Wide Web, czyli sieci mikoryzowe, które przez badaczy porównywane są do naszego internetu. Pomiędzy korzeniami poszczególnych roślin istnieje połączenie, w którym udział biorą strzępki grzybni. To właśnie one umożliwiają wymianę substancji chemicznych pomiędzy drzewami. Gdy więc autor "Sekretnego życia drzew" mówi, że drzewa opiekują się swoim potomstwem, oznacza to, że stare drzewa pompują młodym substancje odżywcze.

Reklama

Genialna symbioza, którą osiągają ekosystemy leśne, polega również na obniżaniu temperatury w niższych partiach lasu poprzez utworzenie parasola z koron drzew. Dzięki temu organizmy leśne mogą przetrwać, nawet gdy "na zewnątrz" panują ekstremalnie wysokie temperatury. Do takich wniosków doszli badacze zaangażowani w projekt Swiss Federal Institute for Forest, Snow and Landscape Research, którzy swoje wyniki opublikowali na łamach prestiżowego "Science". W przeprowadzeniu badań pomagali im naukowcy z polskich ośrodków, m.in. Uniwersytetu Wrocławskiego.

Miejska pustynia

W upalne dni chętnie uciekamy z miast. Wszechobecny beton i asfalt sprawiają, że życie w dużej metropolii przypomina przebywanie na pustyni. Zamiast parków i skwerów powstają nowe osiedla, na których brakuje miejsca na kawałek zieleni. Tymczasem drzewa nie tylko dają cień, ale także chłodzą przestrzeń. Dzieje się tak, ponieważ odbijają one od liści promienie słoneczne, podczas gdy powierzchnie betonowe czy asfaltowe pochłaniają je, przez co się nagrzewają. W dodatku drzewa wydzielają parę wodną, działają więc trochę jak klimatyzator. Jak wynika z badań prof. Carly Ziter z Concordia University, w miastach różnice pomiędzy temperaturą w otoczeniu drzew o rozłożystych koronach a położonymi tuż obok terenami bezdrzewnymi mogą wynosić nawet pięć stopni Celsjusza. Urbaniści powinni o tym pamiętać.

Drzewa jako nadopiekuńczy rodzice

To zjawisko powinni wziąć pod uwagę również gospodarze lasów. Naszym celem powinno być utrzymanie zwarcia lasu, tymczasem na porządku dziennym jest masowa wycinka pod sprzedaż drewna. 

Drzewa sprawiają, że postępujące ocieplenie klimatu dużo wolniej dotyka roślin i zwierząt żyjących w leśnym ekosystemie. Koniec końców zachowują się jednak jak nadopiekuńczy rodzice - zamiast przygotować do zagrożenia, otaczają swoją opieką niższe partie lasu. Tymczasem, gdy za sprawą działalności człowieka przerzedza się warstwa koron drzew, warunki w dolnych partiach zmieniają się błyskawicznie, rośliny i zwierzęta nie mają szans przystosować się do nich w tak krótkim czasie i wymierają.

- A w blokach startowych stoją już inne gatunki, które świetnie umieją sobie w tym zmienionym klimacie radzić - tłumaczy dr Kamila Reczyńska z Uniwersytetu Wrocławskiego. - Są to na przykład gatunki nitrofilne (azotolubne) czy gatunki inwazyjne. Blizna w lesie zajmowana jest więc przez inne organizmy niż dotąd. A gatunki leśne, które bytowały w bezpiecznym kokonie lasu, mają trudne zadanie, aby odbudować swoje populacje.

Niestety lasy wciąż traktowane są jak magazyny drewna. Jeśli nadal będziemy je wycinać, spowodujemy nieodwracalne zmiany w ekosystemie. Badania opublikowane w "Science" powinny więc przyświecać osobom odpowiedzialnym za gospodarowanie lasami. W innym wypadku las w formie, jaką znamy dziś - z całą różnorodnością biologiczną: grzybami, kwiatami, owadami, a nawet ptakami - może wkrótce zniknąć.

 

Artykuł powstał we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim.

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje