Działa elektromagnetyczne i lasery zastąpią „klasyczne” pociski?

Zmiany zachodzące na współczesnym polu walki powodują, że jego wymagania spełnić mogą systemy uzbrojenia zbudowane w oparciu o nowe możliwości, jakie dają źródła elektromagnetyczne, mikrofalowe, laserowe (w tym fazery) czy blastery. Specjaliści z krajów prowadzących zaawansowane prace badawczo-rozwojowe nad urządzeniami tej klasy określają 2016 rok, jako przełomowy w procesie wprowadzenia takich broni na wyposażenie wojsk - pisze w analizie dla Defence24.pl Marek Dąbrowski.

Historia powstawania nowych wzorów uzbrojenia i sprzętu wojskowego to cały ciąg poszukiwań broni mogącej dać bezpośrednią przewagę nad potencjalnym przeciwnikiem lub w oparciu o zastosowaną taktykę i strategię działania taka przewagę zapewnić. To również etapy walki system-system. Najpierw było to starcie systemu broni ochronnej i broń zaczepnej, kolejno udoskonalanej strzeleckiej i artyleryjskiej z czasem ich reakcji (szybkością odpowiedzi, czasem efektownego użycia itp.), następnie pancerza z bronią przeciwpancerną, samolotu z systemami przeciwlotniczymi aż do rakiety z innym pociskiem.

Reklama

W tym ciągłym pościgu były okresy dominacji jednego systemu nad innym, zapowiedzi kresu istnienia pewnych systemów i powroty innych oraz powstawanie zupełnie nowych. Dzisiaj również stoimy przed podobnymi pytaniami i dylematami, które mieli starożytni Grecy, Rzymianie, władcy średniowieczni, dowodzący epoki napoleońskiej czy obu wojen światowych. Naszą przewagą jest obecnie nie tylko znajomość ich dokonań i błędów, ale również postępujący rozwój systemów przetwarzania, przesyłania i gromadzenia danych oparty o coraz bardziej zaawansowane elektroniczne systemy wspomagania.

W tym miejscu należy jeszcze wspomnieć o olbrzymim wpływie polityczno-ekonomicznym na rozwój i pozyskanie nowych systemów broni. Może on nie tylko stymulować rozwój, ale go opóźnić, zmienić czy wręcz wstrzymać.

Co dzisiaj jest najskuteczniejsze?

Z ogólnego szerokiego spektrum techniki militarnej obecnie zasadnicza rolę odgrywają:

a) precyzyjne systemy uderzeniowe i obronne;

b) bezzałogowe systemy lądowe, morskie i powietrzne;

c) systemy przekazywania informacji zwiększające świadomość sytuacyjną na polu walki;

d) systemy ochronny i obrony;

e) technika wsparcia i zabezpieczenia działań.

Do pierwszej grupy możemy zaliczyć lotnicze, lądowe i morskie precyzyjne uzbrojenie kierowane różnego zasięgu i przeznaczenia optymalizowane w celu wykonania skutecznego ataku na wybrane cele dla uzyskania zamierzonego efektu rażenia na różnych poziomach działań. W tej grupie mamy zarówno broń rakietową średniego i dalekiego zasięgu przeznaczoną do obezwładniania ważnych obiektów takich jak stanowiska kierowania i dowodzenia, źródła energii i zaopatrywania, ważne obiekty infrastruktury militarnej i cywilnej itp. Ale również i uzbrojenie małego zasięgu opracowane z myślą o niszczeniu taktycznych celów przeznaczonych zarówno do ataku czy obrony. Przykładami pierwszych systemów są m.in. rakiety manewrujące typu Tomahawk, NCM/MdCN, BrahMos czy Taurus, tych drugich cała rodzina przeciwpancernych pocisków kierowanych jak np. Spike, Javelin czy chociażby lotniczych jak Maverick, Brimstone i morskich rakiet jak Harpoon, Exocet czy NSM.

Do grupy możemy również zaliczyć obronne systemy przeznaczone do zwalczania precyzyjnego uzbrojenia, takie jak zestawy przeciwlotniczo-przeciwrakietowe Patriot, SAMP/T, S400/500 czy chociażby Pancyr, IRIS-T i Tor.

Wydaje się, że obecnie są to kluczowe systemy, których posiadanie gwarantuje zapewnienie skutecznej realizacji zadań odstraszania i obrony na różnych poziomach wykorzystania bojowego. Oprócz systemów małego i niektórych średniego zasięgu stanowią one drugą linię obrony i ataku a użycie innych elementów uzbrojenia będzie w dużej mierze uzależnione od ich efektywnego zastosowania. Drugą, bo obecnie cyber-atak wydaje się odgrywać kluczową rolę zarówno w fazie "cichej wojny" z pominięciem właściwych działań zbrojnych jak i w pierwszych okresach podczas ich trwania.

Precyzyjne systemy uderzeniowe i obronne


Oferowane obecnie precyzyjne systemy uderzeniowe i obronne dają możliwości nie tylko w warunkach realnego ich użycia, ale również (w wypadku określonych systemów) stanowią efektywny środek odstraszania potencjalnego agresora. Powoduje to ich ciągły rozwój a w szczególności adaptację pod zmieniające się uwarunkowania i zdolności strony przeciwnej. Pomimo klasyfikowania ich, jako wysokoefektywne, precyzyjne środki walki, tylko niektóre z nich zostały zastosowane w realnych działaniach (m.in. Tomahawk, Iron Done, Javelin, Maverick itp.) i nie do końca wiadomo czy sprostają one wszystkim wyzwaniom stawianym obecnie a nawet w przyszłości. 

Te z systemów, które sprawdzono nie do końca można uznać za "pewne w działaniu" gdyż użyły ich armie mające zdecydowaną przewagę i panujące nad przeciwnikiem w całym spektrum militarnego oddziaływania. Również strona przeciwna albo była bierna (wobec braku odpowiednich systemów obrony i przeciwdziałania) albo jej reakcja nie odpowiadała skali ataku (nieadekwatne, przestarzałe generacyjnie systemy, złe dowodzenie i koordynacja działań).

Dzisiejsze precyzyjne systemy uzbrojenia są w zasadzie systemami dedykowanymi tj. przeznaczonymi do wykonywania określonych zadań. Tylko nieliczne z nich można użyć jako uniwersalne środki rażenia zdolne do niszczenia różnych celów, czasami taką możliwość daje zmiana parametrów głowic (ale większość użytkowników woli posiadać dwie rakiety z różnymi głowicami niż zmieniać ładunki bojowe w zależności od wykonywanego zadania - czas, efektywność użycia, zabezpieczenie logistyczne itp.).

Należy również pamiętać, że obecnie nastąpiło scalenie i ścisłe uszeregowanie poszczególnych systemów uzbrojenia na polu walki. Systemy rozpoznania, analizy danych, dowodzenia, przesyłania informacji i walki radioelektronicznej łączą w jedną całość wszystkie elementy uzbrojenia i zabezpieczania działań. Samo posiadanie precyzyjnego systemu rażenia nie zapewni możliwości jego skutecznego użycia bez przynajmniej pewnych danych z systemów powiązanych.

Działania militarne prowadzone w różnej skali cechują się zastosowaniem wypracowanych rozwiązań strategicznych i użyciem posiadanego uzbrojenia w sposób jak najbardziej korzystny i zapewniający osiągnięcie zakładanych celów. Niestety, o przeciwniku (jego strategii i możliwościach) wiadomo tylko tyle, ile zdoła dostarczyć system informacyjny. Każda armia szczelnie ukrywa dane i możliwości uzbrojenia mającego duże znaczenie na polu walki, a do takiego możemy zaliczyć systemy precyzyjnego rażenia i odpowiedzi na nie.

Wobec powyższego parametry obecnie używanych i nowo opracowywanych wzorów sprzętu nie gwarantują nam jednoznacznej pewności skutecznego działania we wszystkich możliwych do przewidzenia scenariuszach (a co dopiero w wypadku niestandardowych działań?). Ryzyko możemy obniżyć dostosowując wymagania lub modernizując posiadany sprzęt pod katem adaptacji do zagrożeń i scenariuszy wynikłych z analiz przeszłych i bieżących konfliktów. Niestety uwarunkowania polityczne, ekonomiczne, środowiskowe czy nawet techniczne (technologiczne możliwości wprowadzenia zmian) nie zawsze pozwalają na wykonanie takich kroków.

Do technicznych ograniczeń stawianych wobec systemów precyzyjnego rażenia możemy zaliczyć:

- ich podatność na zakłócenia;

- strefowość działania (dotyczy wybranych systemów);

- ograniczenia wobec zmiennych warunków atmosferycznych w różnych porach roku;

- ograniczenia w zakresie mobilności;

- ograniczenia wynikające z technicznych możliwości systemu (czas działania, możliwość oddania kolejnego strzału do chybionego celu, odporność na przeciążenia, skuteczność w unikaniu zagrożenia itp.).

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje